Asarda Alisher Navoiy ijodi va merosini o‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy maktablar, tadqiqot yo‘nalishlari va navoiyshunoslik taraqqiyoti yoritiladi. Navoiyshunoslikning nazariy va tarixiy jihatlari umumlashtiriladi.

Lug‘atda zamonaviy tilshunoslik faniga oid asosiy terminlar izchil va ilmiy asosda izohlanadi. Atamalarning mazmuni, qo‘llanish doirasi va terminologik aniqligi ta’minlangan.

Kitobda O‘zbekiston san’atining qadimgi davrdan hozirgi zamongacha bo‘lgan taraqqiyot bosqichlari yoritiladi. San’at turlari va uslublarining tarixiy rivoji ilmiy asosda tahlil qilinadi.

Asarda milliy hunarmandchilikning shakllanishi, an’analari va tarixiy ildizlari yoritiladi. Hunarmandchilik turlarining madaniy va estetik ahamiyati izchil talqin etiladi.tik davrga borib taqaladi.

Kitobda O‘zbekiston hududida mustaqillik g‘oyasi va ozodlik uchun olib borilgan kurashlar tarixiy manbalar asosida bayon etiladi. Siyosiy jarayonlar va milliy ozodlik harakati izchil tahlil qilinadi.

Asarda Turkistonda Rossiya imperiyasi siyosatiga qarshi olib borilgan qarshilik harakatlari tarixiy jihatdan yoritiladi. Milliy ozodlik kurashining sabablari va oqibatlari ilmiy asosda tahlil qilinadi.